Grzyby lecznicze od wieków były stosowane w tradycyjnej medycynie chińskiej, japońskiej oraz innych kulturach Azji, a współczesna nauka coraz częściej potwierdza ich korzystne działanie na zdrowie. Te organizmy oferują szerokie spektrum bioaktywnych związków, które mogą wspierać leczenie wielu chorób. W niniejszym artykule przedstawiamy przegląd wybranych grzybów leczniczych, porównujemy ich działania oraz wskazujemy, w jakich schorzeniach mogą znaleźć zastosowanie.
Grzyby Lecznicze: Skład i Działanie
Grzyby lecznicze zawierają wiele biologicznie czynnych substancji, w tym polisacharydy, terpenoidy, fenole, sterole, a także witaminy i minerały. Najbardziej znane z nich to beta-glukany, które mają silne właściwości immunomodulujące. Wykazano, że mogą one stymulować układ odpornościowy, zwiększając aktywność komórek NK (natural killer), makrofagów i limfocytów T, co ma istotne znaczenie w profilaktyce i terapii chorób nowotworowych oraz infekcyjnych.

Porównanie Działania Wybranych Grzybów Leczniczych
REISHI (Ganoderma lucidum)
Działanie: Reishi, znany również jako „grzyb nieśmiertelności”, jest ceniony za swoje właściwości immunomodulujące, przeciwnowotworowe, przeciwzapalne i adaptogenne. Zawiera polisacharydy, triterpeny i peptydoglikany, które mogą modulować odpowiedź immunologiczną, zmniejszać stres oksydacyjny i hamować wzrost komórek nowotworowych.
Zastosowanie: Reishi jest stosowany w leczeniu i profilaktyce nowotworów, chorób autoimmunologicznych (np. reumatoidalne zapalenie stawów), chorób sercowo-naczyniowych oraz w łagodzeniu objawów stresu i bezsenności.
CHAGA (Inonotus obliquus)
Działanie: Chaga, grzyb rosnący na brzozach, jest bogaty w antyoksydanty, w tym melaniny, co nadaje mu silne właściwości przeciwzapalne i przeciwnowotworowe. Chaga może modulować odpowiedź immunologiczną, zmniejszać stany zapalne oraz wspierać funkcje układu trawiennego.
Zastosowanie: Chaga jest wykorzystywana w terapii nowotworów, szczególnie raka żołądka i płuc tarczycy, a także w leczeniu przewlekłych stanów zapalnych, chorób wątroby oraz w ochronie skóry przed uszkodzeniami oksydacyjnymi.
MAITAKE (Grifola frondosa)
Działanie: Maitake, znany jako „grzyb tańczący”, zawiera beta-glukany, które mogą wzmacniać układ odpornościowy. Badania sugerują, że Maitake może zwiększać aktywność komórek NK, hamować angiogenezę nowotworową i wspierać regulację poziomu cukru we krwi.
Zastosowanie: Maitake znajduje zastosowanie w terapii raka piersi, raka jelita grubego, a także w leczeniu cukrzycy typu 2, otyłości i w prewencji chorób sercowo-naczyniowych.
CORDYCEPS (Cordyceps sinensis)

Zastosowanie: Cordyceps jest stosowany w leczeniu chorób układu oddechowego, takich jak astma i przewlekła obturacyjna choroba płuc (POChP), w terapii nowotworów oraz jako środek wspomagający w poprawie wydolności fizycznej i regeneracji po wysiłku.
Działanie: Cordyceps jest znany z właściwości wzmacniających wydolność fizyczną, działanie antyoksydacyjne i immunomodulujące. Zawiera kordycepiny i polisacharydy, które mogą poprawiać funkcję płuc, wspierać regenerację komórek oraz działać przeciwnowotworowo.
SHIITAKE (Lentinula edodes)
Działanie: Shiitake zawiera lentinan, polisacharyd, który ma właściwości przeciwnowotworowe i immunomodulujące. Grzyb ten może również obniżać poziom cholesterolu oraz działać przeciwbakteryjnie i przeciwwirusowo.
Zastosowanie: Shiitake jest stosowany w terapii wspomagającej w leczeniu raka, szczególnie w Japonii, a także w profilaktyce i leczeniu chorób układu sercowo-naczyniowego, zakażeń wirusowych (np. grypa) oraz we wspieraniu funkcji wątroby.
LION’S MANE (Hericium erinaceus)

Działanie: Lion’s Mane, znany również jako „grzyb lwiej grzywy”, jest ceniony za swoje właściwości neuroprotekcyjne. Zawiera związki bioaktywne, takie jak hericenony i erinacyny, które mogą stymulować wzrost nerwów (NGF – nerve growth factor) i poprawiać funkcje poznawcze. Wykazano, że Lion’s Mane może wspierać regenerację neuronów, co jest istotne w prewencji i terapii chorób neurodegeneracyjnych, takich jak choroba Alzheimera i Parkinsona.
Zastosowanie: Lion’s Mane jest stosowany w terapii wspomagającej leczenie demencji, depresji, lęków oraz w profilaktyce chorób neurodegeneracyjnych. Może również wspierać rekonwalescencję po urazach układu nerwowego.
TURKEY TAIL (Trametes versicolor)
Działanie: Turkey Tail, znany w medycynie chińskiej jako Yun Zhi, jest jednym z najczęściej badanych grzybów pod kątem właściwości przeciwnowotworowych. Zawiera polisacharyd-K (PSK) i polisacharyd-peptyd (PSP), które wykazują silne właściwości immunomodulujące. Turkey Tail jest stosowany jako środek wspomagający układ odpornościowy, szczególnie u pacjentów poddawanych terapii nowotworowej.
Zastosowanie: Turkey Tail znajduje zastosowanie w terapii wspomagającej leczenie nowotworów, szczególnie raka piersi, płuc i jelita grubego. Jest również używany do wspierania ogólnej odporności i jako środek przeciwwirusowy, zwłaszcza w infekcjach wirusowych takich jak grypa.
AGARICUS BLAZEI
Działanie: Agaricus blazei, znany również jako „grzyb bogów” lub „mandżurski grzyb”, jest bogaty w beta-glukany, które wykazują silne właściwości immunomodulujące i przeciwnowotworowe. Badania sugerują, że grzyb ten może stymulować aktywność makrofagów, limfocytów T oraz komórek NK, co wspiera walkę organizmu z nowotworami i infekcjami.
Zastosowanie: Agaricus blazei jest stosowany w terapii wspomagającej leczenie nowotworów, zwłaszcza raka wątroby, płuc i jelita grubego. Jest również używany w leczeniu chorób autoimmunologicznych, takich jak toczeń, oraz w poprawie funkcji wątroby i jako środek wspomagający detoksykację organizmu.
Zastosowanie Grzybów Leczniczych w Praktyce Klinicznej
Grzyby lecznicze są coraz częściej badane pod kątem ich potencjalnych zastosowań w leczeniu różnych chorób, w tym nowotworów, infekcji, chorób autoimmunologicznych, a także w profilaktyce chorób przewlekłych. Wielu z nich przypisuje się działanie immunomodulujące, co sprawia, że mogą być użyteczne zarówno jako środki wspomagające tradycyjne terapie, jak i w profilaktyce zdrowotnej.
Jednym z najważniejszych kierunków badań nad grzybami leczniczymi jest ich potencjał w terapii nowotworów. Badania kliniczne wykazują, że niektóre grzyby, takie jak Reishi, Maitake czy Cordyceps, mogą wspierać układ odpornościowy pacjentów onkologicznych, zmniejszać efekty uboczne chemio- i radioterapii oraz poprawiać jakość życia.
Coraz więcej badań potwierdza skuteczność grzybów w różnych obszarach terapeutycznych, co czyni je obiecującym wsparciem w medycynie komplementarnej.
W naszej Poradni możesz sprawdzić, czy potrzebujesz kuracji opartej na grzybach. Dobierzemy konkretny preparat i dawkę do Twojego schorzenia. Odwiedź stronę Kontakt i umów się na wizytę.
Źródła:
- Wasser, S. P. (2014). „Medicinal mushrooms as a source of antitumor and immunomodulating polysaccharides.” Applied Microbiology and Biotechnology, 67(2), 147-159.
Artykuł przeglądowy na temat właściwości immunomodulujących i przeciwnowotworowych grzybów leczniczych. - Chang, R. (1996). „Functional properties of edible mushrooms.” Nutrition Reviews, 54(11), S91-S93.
Przegląd działania prozdrowotnego grzybów jadalnych, w tym ich roli w modulacji układu odpornościowego. - Zhou, X., Gong, Z., Su, Y., Lin, J., & Tang, K. (2009). „Cordyceps fungi: natural products, pharmacological functions and developmental products.” Journal of Pharmacy and Pharmacology, 61(3), 279-291.
Szczegółowa analiza Cordyceps i jego zastosowań farmakologicznych. - Mori, K., Inatomi, S., Ouchi, K., Azumi, Y., & Tuchida, T. (2009). „Improving effects of the mushroom Yamabushitake (Hericium erinaceus) on mild cognitive impairment: a double-blind placebo-controlled clinical trial.” Phytotherapy Research, 23(3), 367-372.
- Kumar, K., Meena, R. K., Alam, N., Ahmad, P., & Siddiqui, M. H. (2017). „Hericium erinaceus: An insight into its biological activities.” Journal of Pharmacy and Pharmacology, 69(8), 958-965.
- Kidd, P. M. (2000). „The use of mushroom glucans and proteoglycans in cancer treatment.” Alternative Medicine Review, 5(1), 4-27.
- Oka, S., Tanaka, Y., Enomoto, A., Tani, M., Mizuno, M., & Nakanishi, I. (2012). „Effect of active hexose correlated compound on the immune function and quality of life of cancer patients.” Anticancer Research, 32(8), 2937-2940.
- Fujimiya, Y., Suzuki, Y., Katakura, R., Ebina, T., & Kudo, T. (1998). „Tumor-specific cytocidal and immunopotentiating effects of relatively low molecular weight protein-bound polysaccharide isolated from Agaricus blazei Murill.” Journal of Medicinal Food, 1(3), 133-144.
- Hetland, G., Johnson, E., & Bernardshaw, S. V. (2008). „An extract of the medicinal mushroom Agaricus blazei Murill differentially stimulates production of pro-inflammatory cytokines in human monocytes and human vein endothelial cells in cell culture.” Scandinavian Journal of Immunology, 67(1), 1-6.